نفس اماره و لوامه إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ . « 1 » لا أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيامَةِ وَ لا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ . « 2 » قسم بروز قيامت و قسم بجانى كه بشر را در مورد ارتكاب گناه ملامت و سرزنش مىكند . در راه اعمال تمايلات يا امساك و خوددارى از خواهشها ، در باطن هر انسانى دو قدرت وجود دارد : يكى مثبت و ديگرى منفى . قدرت مثبت تنها هدفش جلب لذائذ و ارضاء غرائز است ، ميل دارد كليهء خواهشهاى طبيعى بدون قيد و شرط اشباع شوند و تمام خواسته‌ها جامهء عمل پوشند . اين قوّه ، نيك و بد ، روا و ناروا نميفهمد ، او تنها لذت ميطلبد و جز آن خواهشى ندارد . در قرآن شريف اين قدرت درونى به « نفس اماره » تعبير شده است : إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ . قدرت منفى در باطن انسان عبارت از نيروئيست كه آدمى را در راه جلب لذائذ از گناه و ناپاكى باز ميدارد ، تمايلات را تعديل مىكند ، نفس امارهء تندرو و سركش را مهار مينمايد ، ارضاء غرائز و خواهشها را به اندازه و تا حدودى كه روا است اجازه ميدهد ، و چون از آن حد بگذرد

--> ( 1 ) سورهء 12 آيهء 53 ( 2 ) سورهء 75 آيهء 1 - 2